Wyobraź sobie, wieszasz półkę. Możesz ją przykleić, przymocować do sąsiednich półek lub przykręcić do ściany. Trzeci sposób jest najtrudniejszy, ale i najsolidniejszy. Podobnie jest z protezami – nasza analogia obrazuje kolejno protezy osiadające, protezy szkieletowe i protezy na implantach. Zalety tej ostatniej metody są największe – praca służy niemal tak dobrze, jak własne zdrowe zęby.
Czym właściwie jest proteza na implantach?
Zalety protezy na implantach wynikają głównie ze sposobu jej mocowania, chociaż sama praca także nieco się różni od protez szkieletowych i akrylowych (zwłaszcza brakiem widocznych elementów mocujących i utrzymujących, takich jak np. płyta podniebienna czy łuk językowy).
Protezy tego typu mocujemy na implantach – małych, zwykle tytanowych śrubkach, które najpierw wszczepiamy w kość szczęki bądź żuchwy. Implant zastępuje korzeń utraconego zęba, działa jak kotwa. Łączy pracę protetyczną z kością, umożliwia więc przenoszenie sił zgryzowych na tkankę kostną. Wraz z odbudową w pełni odtwarza funkcje naturalnego uzębienia, fizjologiczne mechanizmy – jest to jedyna metoda, która to umożliwia.
Mocowanie pracy ma charakter stały lub ruchomy. Liczba implantów, jakiej wymaga proteza zębowa, zależy od jej rodzaju i jakości podłoża protetycznego.
Proteza całkowita i częściowa
Na implantach możemy zamocować większość prac protetycznych:
- protezy całkowite (w przypadku całkowitego braku zębów);
- protezy częściowe (zachowane resztkowe uzębienie);
- koronę zębową (pojedyncze braki);
- mosty (brak kilku sąsiednich zębów).
Pod koronę zębową zakładamy jeden implant, pod most jedną lub dwie śrubki, a proteza całkowita wymaga z reguły wszczepienia 4–6 implantów. Pracę na implantach z powodzeniem stosujemy u pacjentów z całkowitym bezzębiem, zwłaszcza że nie możemy im przygotować protezy szkieletowej (opartej na uzębieniu resztkowym), która zapewnia wysoki poziom komfortu. Między protezą na implantach a protezą akrylową pacjenci zwykle obserwują już przepaść – tytanowe śrubki często zupełnie odmieniają codzienne życie.
Protezy stałe i ruchome
Przeważnie na implantach mocujemy protezy stałe. Protezy ruchome rzadziej, ale one również są znakomitym rozwiązaniem, zwłaszcza gdy pacjent jest już przyzwyczajony do pracy ruchomej lub z jakichś powodów ją preferuje.
Proteza ruchoma na implantach to praca typu overdenture, mocowana do implantów za pomocą zatrzasków. Każdy pacjent może ją sam sprawnie ściągnąć i założyć. Do zamocowania protezy nie potrzeba żadnych dodatkowych widocznych elementów typu klamry czy zasuwy. Inaczej niż tradycyjne protezy ruchome akrylowe praca na implantach nie wymaga też stosowania klejów.
Jakie są korzyści protezy na implantach, zalety tego rozwiązania?
Wróćmy do naszej analogii z półkami. Półka przykręcona do ściany jest znacznie bardziej stabilna niż półka przyklejona czy zamocowana do sąsiednich konstrukcji. Można ją mocniej obciążyć, a nawet nią ruszać: pozostanie niewzruszona. Takimi kotwami dla protezy są właśnie implanty. Proteza mocowana na implancie służy niemal tak dobrze jak naturalne zęby, a wygląda często jeszcze lepiej niż własne uzębienie z okresu młodości.
Znacznie wyższa siła zgryzu i znakomita stabilność
Proteza na implantach przenosi siły zgryzowe na kości szczęki lub żuchwy, a nie na podłoże śluzówkowe czy pozostałe zęby własne, jak tradycyjne protezy. Dzięki zrośniętym z kością śrubkom proteza zyskuje znakomitą stabilność – nie przesuwa się i nie odkleja. Siła zgryzu także jest znacznie wyższa względem prac akrylowych czy szkieletowych. Proteza tego typu rzeczywiście więc odtwarza pełną funkcjonalność jamy ustnej z zachowaniem naturalnych mechanizmów narządu żucia.
Dzięki temu pacjent może:
- Jeść prawie wszystkie pokarmy, także twarde i kleiste – czerpać z posiłków przyjemność i bez poczucia skrępowania czy odmawiania sobie czegokolwiek uczestniczyć w prywatnych czy służbowych imprezach.
- Swobodnie się śmiać i wypowiadać, kaszleć i kichać – bez obaw, że proteza zaraz się odklei czy przesunie. Może zupełnie o niej zapomnieć i po prostu czerpać radość z codziennego życia.
Proteza czy naturalne zęby? Trudno powiedzieć!
Najważniejszą zaletą estetyczną protez na implantach jest brak widocznych części mocujących – klamer, cierni, zatrzasków czy zasuw, które stosuje się w protezach szkieletowych i akrylowych. Praca pozbawiona jest również dużych łączników, takich jak płyta podniebienna czy łuk językowy. Te elementy również ktoś może zauważyć, ale przede wszystkim wywołują one duży dyskomfort i utrudniają higienę jamy ustnej.
Ponadto na implantach zwykle powstają protezy porcelanowe, które wyglądają dokładnie tak, jak naturalne zęby, i to te wymarzone przez pacjenta.
Pracy na implantach osoba postronna nie jest w stanie odróżnić od zębów naturalnych – niezależnie od tego, jak szeroko pacjent się śmieje, krzyczy, krzywi czy ziewa. Zęby wyglądają naturalnie i estetycznie, a proteza jest stabilna bez względu na wszystko: pacjent odzyskuje pełny komfort i pewność siebie.
Naturalne zęby zdrowe na dłużej
Ogromną zaletą protez na implantach jest również ich pozytywny wpływ na ogólne zdrowie jamy ustnej. Przede wszystkim – implanty zapobiegają zanikowi kości, do którego dochodzi po utracie zęba. Taki ubytek tkanek może prowadzić do rozchwiania i przemieszczania się pozostałych zębów naturalnych. Żeby założyć protezę na implantach, nie musimy też szlifować ani nadmiernie obciążać resztkowego uzębienia. A ponieważ nie stosujemy dużych łączników, takich jak płyta podniebienna, nie sprzyjamy też odkładaniu się płytki nazębnej i rozwojowi próchnicy czy paradontozy.
Wszystko to sprawia, że pacjent może na dłużej utrzymać w zdrowiu resztę własnych zębów. To z kolei ma ogromne znaczenie dla zdrowia całej jamy ustnej (i nie tylko!), a także dla komfortu i portfela pacjenta.
Jak przebiega zabieg wykonania protezy na implantach?
- Zaplanowanie leczenia.
Planujemy leczenie, w tym wyznaczamy zęby do usunięcia (których już nie da się uratować) i dostosowujemy rodzaj pracy protetycznej (proteza częściowa czy całkowita, stała czy ruchoma) oraz liczbę implantów niezbędnych do jej stabilnego zamocowania.
Przeciwwskazania do wszczepienia implantów
Niestety w niektórych przypadkach musimy wciąż polegać na możliwościach i zaletach protez tradycyjnych, ponieważ nie możemy wszczepić implantów. Przeciwwskazaniami do zabiegu są m.in. ciężkie choroby układu krążenia, zaburzenia krzepnięcia krwi, niekontrolowane choroby ogólnoustrojowe (np. cukrzyca) czy radio- lub chemioterapia na obszarze zabiegu.
Problemem są także duże ubytki kości związane z nieleczoną paradontozą, długim okresem bezzębia bądź osteoporozą. W pierwszych dwóch przypadkach podłoże protetyczne często możemy jednak przygotować (z pomocą przychodzą plastyka, przeszczepy czy zastosowanie materiałów kościozastępczych).
- Przygotowanie do wszczepienia implantów.
Czasem możemy na jednej wizycie usunąć ząb i od razu wszczepić implant (procedura natychmiastowa). Wszystko jednak zależy od warunków, w tym zwłaszcza wielkości wyrostka zębodołowego i obecności stanu zapalnego. U części pacjentów musimy niestety poczekać 2–3 miesiące lub jeszcze dłużej (procedura odroczona). Co do zasady dążymy jednak do jak najszybszego wszczepienia implantów, aby zachować jakość podłoża protetycznego.
U pacjentów bezzębnych od dłuższego czasu (zwłaszcza użytkujących przez ostatnie lata protezy akrylowe) przed wszczepieniem implantu często trzeba przygotować podłoże, czyli zregenerować lub odbudować kość (czasem zachodzi nawet konieczność przeszczepu kości). Odpowiednia ilość i jakość tkanki kostnej jest niezbędna do uzyskania stabilizacji implantu.
- Wszczepienie implantów i proces gojenia.
Wszczepienie jednego implantu trwa zwykle około 30 minut i jest bezbolesne – zabieg przeprowadzamy w znieczuleniu miejscowym. Kolejno zaszywamy implant w dziąśle na czas osteointegracji (zrastania się z kością) lub od razu mocujemy śruby gojące, zależnie od uzyskanej pierwotnej stabilizacji implantu. W pierwszym przypadku musimy wstrzymać się z mocowaniem protezy przez 2–6 miesięcy, w drugim – z reguły od razu zakładamy tymczasowe uzupełnienie.
- Założenie właściwej protezy na implantach.
Gdy implant zrośnie się z kością, zakładamy docelową protezę – estetyczną, perfekcyjnie dopasowaną pracę, do złudzenia przypominającą naturalne zęby. Protezę projektujemy razem z pacjentem, który decyduje o wielkości i kształcie zębów (w granicach komfortu i prawidłowych funkcji narządu żucia) oraz ich barwie. Możemy uzyskać śnieżnobiały hollywoodzki uśmiech albo wiernie odwzorować utracone własne zęby pacjenta – wszystko zależy od oczekiwań i preferencji.
- Stała kontrola lekarza.
Po założeniu protezy pacjent musi dbać o utrzymanie higieny w jamie ustnej i regularnie zgłaszać się na wizyty kontrolne. Pracę protetyczną czasem trzeba skorygować lub zreperować, co jakiś czas należy ją również wymieniać. Same implanty u większości pacjentów służą natomiast co najmniej 10 lat, zwykle jednak dłużej, nawet dożywotnio (badania trwałości implantów zwykle prowadzi się w okresie dekady).
Chociaż protezy na implantach są trudniejsze w przygotowaniu i droższe, to znacząca poprawa komfortu pacjenta wielokrotnie wynagradza trudności. Nie chodzi tylko o uzupełnienie brakujących zębów – z implantami pacjent rzeczywiście odzyskuje pełne funkcje narządu żucia. Do tego dołącza brak skrępowania i pewność siebie, a często też silniejsze poczucie własnej atrakcyjności – implanty rzeczywiście potrafią zmienić życie na lepsze.
FAQ:
- Jakie zalety mają protezy zębowe na implantach?
Zalety protez na implantach to przede wszystkim znacznie wyższa (względem protez tradycyjnych) siła zgryzu i stabilność, naturalny wygląd i ochrona pozostałych zębów własnych pacjenta.
- Protezy na implantach: dlaczego warto?
Z protezą na implantach pacjent może niemal wszystko jeść oraz bez skrępowania się wypowiadać, śmiać, kaszleć i kichać. Odzyskuje komfort i radość codziennego życia oraz pewność siebie w kontaktach towarzyskich i zawodowych. Poza tym implanty pomagają zachować na dłużej pozostałe naturalne zęby.
- Czy zakładanie implantów boli?
Nie, implanty wszczepiamy w znieczuleniu miejscowym. Ból może się pojawić po zabiegu – jest zbliżony natężeniem do dolegliwości po chirurgicznym usunięciu zęba.
