Dzięki stałej opiece stomatologicznej od pierwszych miesięcy dziecko ma szansę wystartować w dorosłość ze zdrowymi zębami, które utrzyma przez kolejne dekady. Gdy już w dzieciństwie wypracuje nawyk dbania o higienę jamy ustnej i zaglądania do gabinetu, to być może uniknie ciągłego leczenia, usuwania zębów, cierpienia i wydatków. Szalenie ważną rolę odgrywa jednak w tej historii rodzic. Kiedy iść z dzieckiem na pierwszą wizytę do dentysty? Wyjaśniamy!
Gdzie i kiedy iść z dzieckiem na pierwszą wizytę u dentysty?
O zdrowie zębów dziecka troszczy się stomatolog dziecięcy, czyli pedodonta. Nie każdy stomatolog jest takim specjalistą – stomatologia dziecięca stanowi tylko jedną ze specjalizacji, jakie może wybrać lekarz dentysta (obok np. ortodoncji czy protetyki). Na pierwszą wizytę malucha u dentysty należy więc wybrać gabinet stomatologiczny, w którym przyjmuje doświadczony pedodonta – w Poznaniu jest nim m.in. Klinika Stomatologiczna EBM.
Pierwsza wizyta dziecka u dentysty powinna się odbyć już między 6. a 12. miesiącem życia. Specjaliści z reguły zalecają zgłosić się z maluchem do gabinetu w ciągu 6 miesięcy od wyrznięcia się pierwszego zęba, ale najpóźniej w okolicach pierwszych urodzin. Wizytę u stomatologa powinien zasugerować lekarz pediatra, ale gdy taka sugestia się nie pojawi, nie należy na nią czekać – im wcześniej dziecko będzie miało kontakt z dentystą, tym lepiej dla zdrowia jego jamy ustnej i zębów.
Jeżeli rodzice przeoczyli zalecany termin pierwszej wizyty – dziecko jest starsze, to nic się nie dzieje; należy jednak jak najszybciej zgłosić się do stomatologa.
Kiedy pierwsza wizyta dziecka u dentysty – kiedy coś niepokoi?
Lekarza stomatologa należy odwiedzić z dzieckiem w ciągu mniej więcej 6 miesięcy od wyrznięcia się pierwszego zęba, gdy w jamie ustnej malucha wszystko jest w porządku. Jeżeli rodzic obserwuje u dziecka jakiekolwiek niepokojące objawy, to powinien pilnie zgłosić się do gabinetu dentystycznego.
Wczesny kontakt dziecka z dentystą ma zasadnicze znaczenie w profilaktyce próchnicy, a także szeregu innych problemów zdrowotnych w obszarze jamy ustnej. Lekarz pedodonta rozpoznaje również m.in. podejrzenie wady zgryzu czy zaburzeń okluzji i stawów skroniowo-żuchwowych. Te nieprawidłowości mogą prowadzić do poważnych dysfunkcji rozwojowych w zakresie m.in. mowy, żucia czy połykania.
Po co dbać o zęby mleczne, skoro i tak wypadną?
Niestety wielu rodziców wychodzi z tego błędnego założenia. Dzieci często po raz pierwszy zasiadają w fotelu dentystycznym dopiero w wieku kilku lat, zwykle już z silnym bólem zęba czy rozległym ropniem.
Większość trzylatków nigdy nie była u stomatologa, a tymczasem aż co drugi maluch w tym wieku ma zaawansowaną próchnicę. Ta choroba często prowadzi do przedwczesnej utraty mleczaków, która z kolei sprzyja zaburzeniom zgryzu oraz rozwoju kości i stawów. Bakterie bytujące w jamie ustnej mogą też zainfekować przyzębie (tkanki wokół zęba) i wywołać paradontozę, która w zaawansowanej postaci również jest przyczyną utraty zębów.
Poza tym próchnica wpływa nie tylko na stan jamy ustnej, lecz także na ogólne zdrowie. Bakterie rozprzestrzeniają się w organizmie i sprzyjają m.in. stanom zapalnym dróg oddechowych czy stawów. Próchnica i paradontoza zwiększają także – aż o 70% – ryzyko chorób sercowo-naczyniowych, w tym zawału serca. Oczywiście, dla małego pacjenta to temat odległy. Warto jednak mieć świadomość, że wczesne wizyty kontrolne dziecka u stomatologa wpływają na wiele aspektów jego zdrowia – teraz i w przyszłości.
Ryzyko wystąpienia próchnicy istnieje już w pierwszym roku życia. Z zajętych mleczaków infekcja może się przenosić na wyrzynające się zdrowe zęby stałe.
Jak powinna przebiegać wizyta dziecka u dentysty?
Pierwszy kontakt dziecka ze stomatologiem powinien mieć charakter zapoznawczy – służy temu wizyta adaptacyjna, która w każdym gabinecie może przebiegać nieco inaczej przebiegać. W naszej Klinice Stomatologicznej EBM lekarz nawiązuje z dzieckiem relację – zdobywa jego zaufanie i sympatię. Pokazuje gabinet i sprzęt; tłumaczy, jak działają poszczególne urządzenia i do czego służą. Dziecko może m.in. wybrać kolor plomby i zobaczyć na monitorze, jak wygląda jej zakładanie. Na zakończenie wizyty dzielny pacjent otrzymuje drobną nagrodę za odwagę. Oswaja się w ten sposób z miejscem, zapachem, ludźmi, procedurą – kolejne wizyty i leczenie dentystyczne są mniej stresujące.
Wizyta adaptacyjna służy również ocenie zdrowia jamy ustnej dziecka. Lekarz w swobodnej atmosferze zabawy sprawdza stan zębów malucha oraz prawidłowość zgryzu i przyczepów wędzidełka języka czy wargi. W razie potrzeby kieruje rodziców do specjalisty: ortodonty, laryngologa czy logopedy.
Na pierwszej wizycie pedodonta sporo również z rodzicami rozmawia. Wyjaśnia, jak dbać o higienę jamy ustnej dziecka i kształtować jego dietę oraz jakich codziennych nawyków warto się pozbyć (wiele z nich zwiększa ryzyko próchnicy czy wad zgryzu).
Jak przygotować się na pierwszą wizytę malucha u dentysty?
Przede wszystkim należy wybrać odpowiedni gabinet stomatologiczny, który świadczy usługi stomatologii dziecięcej i jest odpowiednio przygotowany na leczenie małego pacjenta w przyjaznej atmosferze. Na przykład w naszym gabinecie w Poznaniu wprowadziliśmy do leczenia zębów dzieci elementy zabawy – kolorowe plomby, których barwę maluch może sobie wybrać. Ważny jest również staż i doświadczenie pedodonty – umiejętność sprawnego i precyzyjnego podania znieczulenia oraz atraumatycznego usunięcia zęba mlecznego, które czasem jest jedynym dobrym wyjściem.
Na wizytę u dentysty należy też przygotować dziecko – przede wszystkim wyjaśnić mu, jaki jest jej cel (dlaczego należy prawidłowo dbać o zęby) i czego może się spodziewać.
Jak często zgłaszać się na regularne wizyty kontrolne z dzieckiem?
Terminy kolejnych wizyt wyznacza dentysta, ale zwykle do gabinetu trzeba się zgłaszać co około 6 miesięcy. Próchnica u dziecka rozwija się szybko, a im wcześniej ją rozpoznamy, tym szybsze i bardziej komfortowe będzie leczenie. Na przykład przy pierwszych oznakach próchnicy wystarczy zwykle usunąć ognisko i zabezpieczyć ząb. Gdy pojawi się „dziurka”, trzeba ją oczyścić i wypełnić – założyć plombę. Jednak im mniejszy jest ubytek, tym krócej „borujemy” ząb, a to tego etapu dziecko boi się najczęściej.
Regularne wizyty u stomatologa mają na celu także zapobieganie próchnicy, na które składają się drobne i komfortowe zabiegi profilaktyczne, takie jak:
- lakowanie zębów (wypełniamy bruzdy i zagłębienia, w których często rozwijają się ogniska próchnicy);
- lakierowanie zębów (pokrywamy zęby preparatem fluorowym, który wzmacnia szkliwo);
- piaskowanie i skaling (w przypadku starszych dzieci – czyszczenie zębów z płytki i kamienia).
Jak dbać o zęby dziecka?
- Pamiętaj, że próchnicę i paradontozę wywołują bakterie. Tymi chorobami możesz więc sam(-a) dziecko zarazić – poprzez oblizywanie smoczka czy łyżeczki.
- Już od pierwszych dni życia oczyszczaj dziąsła malucha z resztek pokarmowych, np. miękką silikonową szczoteczką (nakładaną na palec). Przed snem podawaj dziecku do picia tylko wodę (nie sok czy herbatę).
- Dokładnie oczyszczaj zęby dziecka, odkąd tylko się pojawią – stosuj specjalną szczoteczkę dla dzieci z miękkim włosiem oraz pastę do zębów. Specjaliści, m.in. Polskie Towarzystwo Stomatologii Dziecięcej, zalecają używanie pasty z fluorem. Należy jednak wybrać preparat dla dzieci i stosować go w odpowiedniej ilości (zgodnie z zaleceniami producenta). Fluor jest szkodliwy wyłącznie w nadmiarze, natomiast skutecznie chroni zęby przed próchnicą.
- Ucz dziecko szczotkowania zębów, gdy tylko pozwala na to jego wiek i umiejętności. Warto uczynić z tego codzienny rytuał z elementami zabawy. Wyjaśniaj maluchowi, dlaczego codzienne czyszczenie zębów jest ważne.
- Kształtuj dietę dziecka z myślą o zdrowiu zębów. Uważaj na cukier – sprzyja on rozwojowi próchnicy. Podawaj dziecku głównie wodę, a soki i przeciery zamień na warzywa i owoce tak szybko, jak to tylko możliwe. Gryzienie twardych pokarmów pomaga oczyszczać zęby, a ponadto korzystnie wpływa na rozwój szczęki i żuchwy.
FAQ:
- Kiedy pójść z dzieckiem po raz pierwszy do dentysty?
Pierwsza wizyta u dentysty powinna odbyć się między 6. a 12. miesiącem życia dziecka, najpóźniej w ciągu pół roku od wyrznięcia się pierwszego zęba (chyba że rodziców coś niepokoi, wtedy należy zgłosić się do lekarza od razu).
- Co ile należy się zgłaszać z dzieckiem na regularne wizyty kontrolne u dentysty?
Terminy wizyt kontrolnych wyznacza lekarz; zazwyczaj dziecko powinno odwiedzać dentystę co najmniej raz na pół roku.
- Czy zęby mleczne wymagają leczenia?
Tak, jeśli rozwija się próchnica, zęby mleczne należy leczyć. Z jednej strony zapobiega to bólowi i innym dolegliwościom, a z drugiej przedwczesnej utracie zębów, która wpływa negatywnie na rozwój zgryzu, kości i stawów.
