Ból szczęki, trzaski i napięcie karku - kiedy potrzebujesz fizjoterapeuty stomatologicznego?
Trzask przy otwieraniu ust. Napięcie w karku, które nie odpuszcza mimo ćwiczeń. Ból za uchem, który pojawia się rano i narasta w ciągu dnia. Większość pacjentów z tymi objawami trafia najpierw do neurologa, potem do fizjoterapeuty ogólnego - i wraca bez diagnozy. Bo nikt nie pyta o zęby.
W gabinecie EBM Dentysta na ul. Mateckiego 19 regularnie przyjmujemy pacjentów z Piątkowa, Naramowic i Moraska, którzy przychodzą z bólem szczęki lub problemami ze stawem skroniowo-żuchwowym - często po miesiącach szukania przyczyny gdzie indziej. Rozwiązanie leży na granicy stomatologii i fizjoterapii. I właśnie dlatego w naszym gabinecie współpracujemy z fizjoterapeutą stomatologicznym.
Ten artykuł wyjaśni Ci, czym zajmuje się fizjoterapeuta stomatologiczny, jakie objawy powinny Cię do niego skierować i kiedy leczenie zaczyna się w gabinecie dentystycznym, a kończy na stole rehabilitacyjnym.
Czym jest fizjoterapia stomatologiczna?
Fizjoterapia stomatologiczna to specjalizacja zajmująca się diagnozowaniem i leczeniem zaburzeń układu stomatognatycznego - czyli wszystkiego, co pracuje podczas gryzienia, żucia, mówienia i przełykania: stawów skroniowo-żuchwowych (ATM - articulatio temporomandibularis), mięśni żucia, mięśni szyi i karku oraz struktur powięziowych łączących szczękę z resztą ciała.
Fizjoterapeuta stomatologiczny nie zastępuje dentysty - uzupełnia jego pracę. Gdy dentysta leczy zgryz, bruksizm lub dysfunkcję stawu, fizjoterapeuta przywraca prawidłową ruchomość, rozluźnia przeciążone mięśnie i uczy pacjenta wzorców ruchowych, które nie będą obciążać stawu skroniowo-żuchwowego w codziennym życiu.
Objawy, które kierują do fizjoterapeuty stomatologicznego
Nie każdy ból szczęki wymaga fizjoterapii. Ale są objawy, które są jednoznacznym sygnałem, że sama stomatologia nie wystarczy:
- Trzaski i klikanie przy otwieraniu lub zamykaniu ust - efekt przemieszczenia krążka stawowego Początkowo bezbolesne, z czasem mogą prowadzić do blokady żuchwy
- Ograniczone otwieranie ust - prawidłowe otwarcie to około 40-50 mm między zębami. Jeśli nie możesz swobodnie otworzyć ust na szerokość trzech palców - to sygnał dysfunkcji stawu
- Ból szczęki promieniujący do skroni, ucha lub karku - mięsień skroniowy i żwacz mają rozległe przyczepy. Ich przeciążenie daje ból odległy od miejsca źródłowego
- Napięcie i ból karku niezwiązany z urazem ani pozycją ciała - układ mięśniowo-powięziowy łączy szczękę z obręczą barkową. Chroniczny bruksizm nocny regularnie "ładuje" napięcie w górę kręgosłupa szyjnego
- Szumy uszne i uczucie zatkanego ucha - staw skroniowo-żuchwowy leży w bezpośrednim sąsiedztwie ucha. Jego dysfunkcja może imitować objawy laryngologiczne
- Asymetria żuchwy przy otwieraniu ust - żuchwa odchyla się w bok zamiast otwierać prosto. Widoczna asymetria to sygnał nierównomiernego napięcia mięśni lub patologii stawu
Uwaga eksperta EBM: Klasyczny scenariusz, który widzimy w gabinecie: pacjent leczył się na szumy uszne u laryngologa przez rok. Bez efektu. Przy pierwszym badaniu stomatologicznym - wyraźne trzaski w stawie, napięcie żwaczy obustronne, ślady bruksizmu na szkliwie. Po trzech miesiącach współpracy stomatologa i fizjoterapeuty stomatologicznego szumy znacząco się zmniejszyły. Staw skroniowo-żuchwowy i ucho środkowe dzielą te same struktury powięziowe - i czasem to dentysta rozwiązuje problem, który wygląda jak laryngologiczny.
Jak wygląda diagnostyka dysfunkcji stawu skroniowo-żuchwowego?
Zanim fizjoterapeuta stomatologiczny zacznie pracę, potrzebna jest precyzyjna diagnoza - bo leczenie bez obrazowania to leczenie w ciemno.
Badanie kliniczne - ocena ruchomości żuchwy, palpacja mięśni żucia i szyi, osłuchiwanie stawu przy ruchach żuchwy. Pierwszy krok, który daje obraz funkcjonalny.
Tomografia CBCT/rtg stawów - trójwymiarowe badanie stawów skroniowo-żuchwowych. Ocenia stan kości wyrostka kłykciowego, zmiany degeneracyjne i ustawienie głowy żuchwy w panewce stawowej. Niezbędne gdy podejrzewamy zmiany strukturalne w stawie - nie tylko czynnościowe.
Skaner wewnątrzustny - model cyfrowy uzębienia do oceny zgryzu i planowania ewentualnej szyny relaksacyjnej.
W EBM Dentysta wszystkie trzy narzędzia są dostępne w jednym gabinecie - bez odsyłania pacjenta na zewnątrz.
Kiedy zaczyna się u dentysty, a kończy u fizjoterapeuty?
Dysfunkcje stawu skroniowo-żuchwowego mają najczęściej dwa splecione komponenty: stomatologiczny i mięśniowo-powięziowy. Dlatego leczenie prawie zawsze jest dwutorowe.
Ścieżka stomatologiczna: Szyna relaksacyjna - odciąża staw i rozluźnia mięśnie żucia nocą. Korekta zgryzu - jeśli nieprawidłowa okluzja jest przyczyną przeciążeń. Leczenie bruksizmu - jako źródłowego bodźca napięcia.
Ścieżka fizjoterapeutyczna: Mobilizacja stawu skroniowo-żuchwowego - przywrócenie prawidłowego toru ruchu żuchwy. Terapia mięśniowo-powięziowa - rozluźnienie przeciążonych mięśni żucia, skroniowych i szyjnych. Trening propriocepcji - nauka prawidłowych wzorców ruchowych żuchwy w codziennym funkcjonowaniu.
Obie ścieżki prowadzone osobno dają słabszy efekt. Prowadzone równolegle - dają trwały wynik.
Dlaczego EBM Dentysta?
Dysfunkcje stawu skroniowo-żuchwowego wymagają czegoś, czego nie oferuje standardowy gabinet: współpracy między stomatologiem a fizjoterapeutą stomatologicznym. W EBM Dentysta przy ul. Mateckiego 19 na Piątkowie diagnostykę opieramy na badaniu tomografii CBCT i badaniu mikroskopowym, a plan leczenia obejmuje - jeśli wskazane - ścisłą współpracę z fizjoterapeutą stomatologicznym. Nie odsyłamy pacjenta z kartką skierowania. Koordynujemy leczenie.
Rejestracja telefonicznie lub przez ebm-dentysta.pl.
